سهم آموزش و پرورش در برنامه ريزي اوقات فراغت
برنامه ريزي اوقات فراغت نمي تواند چيزي
مسقل و بي ارتباط با ساير اوقات باشد، بلكه بايد دقيقاََ وصل به برنامه كلان زندگي
، مفيد ، راه گشا و زمينه ساز باشد. در غير اين صورت خواه ناخواه بخش هايي از عمر
پر ارزش انسان در وادي پوچي و بي ثمري از بين مي رود وصرف كارهاي بيهوده مي گردد.(
دكتر فريدون تندنويس) يكي از روش هايي كه مي تواند اوقات فراغت
افراد جامعه را زير پوشش قرار دهد و بسياري از ضعف ها و كمبودهاي جسماني و رواني
را رفع و درمان كند ، ورزش و تفريحات سالم مي باشد. تربيت بدني و ورزش گذشته از
جبران ضعف ها و حفظ تندرستي افراد ، آنان را براي زندگي ، تلاش و اهداف مشترك
آماده مي سازد. استفاده از بازي در اوقات فراغت فرصتي براي پيشرفت فردفراهم مي
نمايد. بلاخره براي كاهش بيماريها و قراردادن
پيشگيري به جاي درمان و از بين بردن اعتيادات مضرو ريشه كن كردن مصرف مواد مخدر و
پر كردن اوقات فراغت و بيكاري مردم با برنامه هاي سازنده و مفيد ، راهي جز برنامه
ريزي دقيق در امر ورزش و بازي نيست . البته سازمان دهي و برنامه ريزي هاي كلي
براي پر كردن اوقات فراغت به عهده سازمانها و ارگانها يي مانند وزارت كشور ،
بهزيستي ، تربيت بدني ، فرهنگ و هنر و آموزش و پرورش است ، ولي اين مهم به عهده
وزارت آموزش و پرورش هر كشور است ، كه با بكار گيري و كاربرد آن براي تك تك افراد
شناخته شده باشد، در واقع بايد تفكر و درك استفاده صحيح از اوقات فراغت در سالهاي
تحصيلي آموزش داده شود و به عنوان يك بخش با ارزش در تعليم افراد در مد نظر
مسئولان آموزش و پرورش كشور باشد، تا در سالم سازي فرد در جامعه موثر واقع شود. دردمندان جامعه ما خوب مي دانند كه در فصل
تابستان كه فصل تعطيلي مدارس كشور است ، براي كودكان و نوجوانان ، مشكلات بزرگي
وجود دارد و نبودن برنامه صحيح براي پركردن اوقات فراغت خالي اين فصل ، موجب
ضررهاي اخلاقي و جسمي و اقتصادي و سياسي خواهد شد. اوقات فراغت بدين لحاظ خوب است كه انسان
مي تواند مقداري به خود بپردازد و به اصطلاح درونگرايي كند و چه بسا به استعدادهاي
دروني خود پي ببرد. بنابراين ، نه تنها بايد به فكر تعطيلات
تابستان بود، بلكه بايد به فكر مقطع قبل از دبستان ، كودكستان هم بود و نيز بايد
به فكر تعطيلات خانواده ها و اوقات فراغت و بيكاري ميانسالان و پيران هم بود. در يك جامعه ايده ال ، همچنانكه نبايد فقر
اقتصادي مطرح باشد ، بايدفقر تفريحات سالم نيز مطرح گردد . توجه به اينكه نوجوانان بيش از ساير اقشار
جامعه تاثير پذير تر هستند ، بوسيله ورزش مي توان بهترين مسايل اخلاقي را درحين
انجام فعاليتهاي ورزشي به آنها آموخت و آنها را از انجام كارهاي خلاف شئون اجتماعي
بر حذر نمود. در دوره پيش از دبستان
چون آموزش همه گير نيست و همه اطفال را
پوشش نمي دهد، بنابراين توجه به ايجاد امكانات بازي و ورزش در اماكن عمومي از
اهميت خاصي برخوردار است، در اين مورد پارك ها ، باشگاهها ي محلي ، امكانات ورزشي
، مهد هاي كودك ، تاسيس فضاهاي بازدر مجتمع هاي مسكوني و پروژه هاي شهر سازي بايد
مورد توجه قرار گيرد. با توجه به اين كه حركت در شكل گيري و رشد كودكان ، عامل
اصلي به شمار مي رود. در اين مورد بايد شهر داري ها ، بهزيستي ،
موسسات خيريه ، انجمن هاي محلي موظف به تامين فضاهاي حركتي براي اين گروه باشند.
جهت سنين دوره دبستان ، تنوع وسايل داراي ارزش بيشتري است، همچنين به علت رعايت
مسايل ايمني ، به جهت عدم آگاهي بچه ها در حفظ تعادل و سلامتي خويش بايد در تهيه و
ساخت وسايل اختصاصي اماكن مورد استفاده آنان بيشتر مورد توجه قرار گيرد. استفاده
از وسايل ارزان قيمت ، برگزاري مسابقات در سطوح مختلف و سود بردن از فضاهاي باز در
جامعه توجه شود. مهمترين وظيفه آموزش و پرورش در اين مقطع توجه به آموزش از طريق
حركت و بازي است. دوره راهنمايي و دبيرستان: مهمترين مسئله تبيين و تفهيم اهميت ورزش و
تربيت بدني به مسئولان و مديران مدارس است ، زيرا آنان مي توانند عامل تسهيل كننده
باشند. اختصاص دادن 20 دقيقه ورزش صبحگاهي در كليه مدارس سراسر كشور از طريق رسانه
هاي گروهي كه عموميت ورزش را از اين طريق بتوان به تمام مدارس كشور برد . - نظارت بر اجراء و عملكرد مربيان - افزايش ساعت درس تربيت بدني - تدوين برنامه هاي علمي در جهت شناخت
ورزش از ابعاد مختلف - تهيه كتاب در اين زمينه به عنوان يك
منبع درسي - نحوه برخورد مديران با درس تربيت بدني - برنامه ريزي براي اوقات فراغت دانش
آموزان در دوره هاو ساعات تعطيل - برگزاري مسابقات داخلي بين مدارس و
.........در كليه رشته هاي ورزشي - تهيه وسايل ورزشي گوناگون - در اختيار قراردادن كليه امكانات ورزشي
و پرورشي مدارس در اختيار كليه دانش آموزان - باز نمودن درهاي بسته مكانهاي ورزشي
خصوصي در محله هاي نزديك ( باشكاهها ي ادارات دولتي و خصوصي ) استفاده از سالن هاي
ورزشي سازمان تربيت بدني - محصور نمودن زمينهاي متروك شهري كه
ساليان متمادي در گوشه و كنار شهر بدون استفاده مانده - تشويق انجمنهاي اولياء و مربيان مدارس
براي پرداختن به امر ورزش به عنوان يك ضرورت اجتماعي ، فرهنگي در پرورش ابعاد
اخلاقي و اجتماعي فرزندان خود. شايسته است اين امر مورد توجه قرار گيردكه
با توجه به تحولاتي كه در اثر انقلاب فرهنگي و اسلامي در جامعه روي داده و بسياري
از مظاهر تفريحي ناسالم منسوخ شده ، بايد بتوانيم با برنامه ريزي هاي منسجم و حساب
شده از گرايش دختران و پسران به علائق خطرناك و تخريب كننده از طريق پرداختن به
فعاليت هاي ورزشي جلوگيري نماييم . در محيط كار :
-توجه به تهيه مكان و استفاده از امكانات
طبيعي گردش هاي دسته جمعي - تورهاي كوتاه مدت ورزشي - ايجاد استراحت گاهها همراه با برنامه
هاي ورزشي - در نظر گرفتن زمان هاي كوتاه مدت در
ساعاتي از روز و يا سه روز در هفته براي پبرداختن به ورزش هاي معمولي - استفاده از
حركات ايستاده در محيط كار توسط برنامه مشخص و از پيش تعيين شده - آموزش بعضي برنامه هاي ورزشي براي اجراء
استفاده از آن در زمان فراغت از كار - ترتيب دادن مسابقات داخلي و رقابتي به
منظور ايجاد روحيه نشاط و در كنار آن تقويت حس رقابت - تاسيس امكانات ورزشي در كنار كارخانه ها
كه از فضاهاي بهتري برخوردارند. مشكلات موجود : - عدم توجه كافي و برنامه ريزي صحيح از
سوي والدين - بالا بودن هزينه ها و مشكل اقتصادي
خانواده ها - عدم استفاده از فضاهاي موجود در مدارس
در ساعت غير آموزشي - كمبود امكانات و عدم در دسترس بودن براي
همه - نبود اعتبارات كافي -عدم هماهنگي تمامي ارگانهاي دولتي و
خصوصي كشور براي برنامه ريزي هماهنگ راه حل ها: - افزايش اعتبارات به بخش فعاليتهاي فوق
برنامه - ارائه برنامه هاي مناسب جهت غني سازي
اوقات فراغت دانش آموزان - تغيير نگرش خانواده هادر توجه به اوقات
فراغت فرزندانشان - جلب مشاركت تمامي نهادها و سازمانها و
اقشار جامعه جهت ايجادهماهنگي در تصميم گيريهاو اجراي برنامه هاي اوقات فراغت دانش
آموزان در پايان بايد مجدداََ متذكر شد كه
مسئولان آموزش و پرورش كشور مي توانند با برنامه ريزي هاي دقيق ورزشي و تربيت بدني
به منظور بهره گيري و حسن استفاده از اين اوقات داراي چه ميزان از اهميت و اعتبار
مي باشد، محتوي و تناسب مواد اين برنامه ها با سطح نيازها ، علائق ، استعداد و
توانائي هاي جسمي و رواني افراد بايد تنظيم شود. در اين زمينه علاوه بر فعاليت ها و پرورش
زمينه هاي موجود پرورش بازي ها و سرگرمي ها ي موجود منطقه مي تواند از برنامه هاي
مطلوب براي برنامه ريزي اوقات فراغت باشد. منابع 1--
اوقات فراغت : مولف:
لس هيوود و همكاران
مترجم : دكتر محمد احساني 2--
زن و ورزش مجموعه
مقالات تهيه و
تنظيم : معاونت ورزش بانوان كشور 3--
مجموعه چكيده مقالات اولين كنگره علمي بين المللي تربيت بدني و ورزش دانش آموزان
دختر 4--
اسلام و بازي كودكان تاليف
: دكتر احمد بهشتي
با سلام واحترام